WWW.ABSTRACT.XLIBX.INFO
FREE ELECTRONIC LIBRARY - Abstract, dissertation, book
 
<< HOME
CONTACTS



Pages:   || 2 | 3 |

«Funkcjonowanie poznawcze osób z chorobą niedokrwienną serca leczonych kardiochirurgicznie – ocena przed i po zabiegu. Badania pilotażowe The ...»

-- [ Page 1 ] --

Psychiatria Polska

2012, tom XLVI, numer 5

strony 757–769

Funkcjonowanie poznawcze osób z chorobą niedokrwienną

serca leczonych kardiochirurgicznie – ocena przed

i po zabiegu. Badania pilotażowe

The cognitive functioning of patients with heart disease treated

cardiosurgically – assessment before and after surgery. Preliminary study

Janusz Stążka 1, Ewa Małgorzata Sz e p i e t o w s k a 2, Ewelina Ba r a ń s k a 2,

Piotr D u d k a 1

Klinika Kardiochirurgii UM w Lublinie Kierownik: prof. dr hab. n. med. J. Stążka Zakład Psychologii Klinicznej i Neuropsychologii UMCS w Lublinie Kierownik: prof. dr hab. n. hum. A. Herzyk Summary Background. The coronary artery bypass graft surgery (CABG) serves the improvement of blood supply of the heart muscle. Better blood supply augurs the improvement of cognitive functioning in surgically operated persons. The patients who have undergone these kind of operations, in fact are endangered with unfavourable working factors, connected with different techniques of intervention. Many studies have suggested the generalised and unspecific deterioration of cognitive functioning after CABG.

Aim. The aim of our research was the assessment of the cognitive processes (the recognition of visual items, thinking abstract, the verbal fluency) as well as subjective opinion of one’s own memory in cardiac surgery patients, and qualification of clinical and individual variables which could influence on pre– and post-surgical cognitive functioning.

Methods. The group consisted of 18 patients (9 women, 9 men), at the age of 55–81 years. The psychological assessment was executed twice – before and after operation. In the psychological assessment, the following were used: the Benton test of Visual Memory, verbal fluency (Animals, Supermarket), subtest Similarities (WAIS-PL) as well as the Questionnaire of Opinion of Efficiency Own Memory Giovagnoli.

Results. The patients receivedhigher results in the majority of cognitive tasks in the second (postoperative) investigation, in this especially, in estimating the ability of recalling the words (verbal fluency – Animals; Supermarket) as well as

Abstract

thinking (Similarities).

Conclusions. The cognitive functioning of patients treated with the use CABG improved in several days after the operation in relation to their state before intervention. Higher results were noted in tasks of abstract thinking as well as verbal fluency. The clinical and individual factors modify the patients’ results in various degrees.

Słowa klucze: pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG), funkcjonowanie poznawcze, neuropsychologia medyczna Key words: coronary artery bypass graft (CABG), cognitive functioning, medical neuropsychology 758 Janusz Stążka i wsp.

Wstęp Niewydolność mięśnia sercowego jest źródłem niedostatecznego ukrwienia mózgu, co może prowadzić do wystąpienia różnorodnych incydentów mózgowych czy rozwoju otępienia naczyniopochodnego. Wskutek hipoperfuzji u osób ze zdiagnozowaną niewydolnością krążenia (niezależnie od etiologii) często rozwijają się deficyty poznawcze, emocjonalne i osobowości [1, 2]. Kardiochirurgiczne leczenie choroby wieńcowej poprzez rewaskularyzację, czyli wszczepianie pomostów aortalno-wieńcowych (Coronary Artery Bypass Graft, CABG), jest jednym ze sposobów poprawy ukrwienia mięśnia sercowego. Pomimo dynamicznego rozwoju kardiochirurgii chory poddany tego typu operacjom narażony jest na oddziaływanie wielu niekorzystnych czynników wiążących się z obecnością późniejszych objawów neuropsychiatrycznych. Wiele z tych czynników związanych jest z samą techniką zabiegu [3]. Zabieg CABG wykonuje się przy użyciu krążenia pozaustrojowego (extracorporeal circulations, ECC; płucoserce), stwarzającego ryzyko powstania mikro- i makrozatorów lub reakcji zapalnej wskutek kontaktu krwi pacjenta z powierzchniami sztucznymi płucoserca [1, 3]. Niekorzystnie na funkcjonowanie OUN może wpływać również niepulsacyjny przepływ krwi wytwarzany przez dużą część pomp do pozaustrojowego krążenia, hipotermia oraz metody anestezjologiczne standardowo stosowane przy tego typu zabiegach [4, 5]. Jakościowe zaburzenia świadomości lub inne powikłania neurologiczne i neuropsychiatryczne o ostrym przebiegu utrzymują się przez kilka dni po operacji z użyciem ECC [1, 4, 5, 6]. Mimo tych niekorzystnych aspektów zabiegu, badania porównawcze osób poddanych rewaskularyzacji z użyciem ECC i rewaskularyzacji przeprowadzanej na bijącym sercu (OPCAB, off – pump) nie dostarczyły jednoznacznych wniosków [7, 8, 9]. Poza samą techniką zabiegu istnieją bowiem inne zmienne negatywnie wpływające na późniejsze zasoby poznawcze: pozaoperacyjne (przedoperacyjny stan zdrowia pacjenta, tj. nadciśnienie tętnicze, niska frakcja wyrzutowa serca, zwężenie tętnic szyjnych, choroby naczyniowe mózgu), przedoperacyjny stan funkcji poznawczych, często niższy w związku z obciążeniami naczyniowymi [1, 10] oraz socjodemograficzne – podeszły wiek, płeć, niski poziom edukacji [4, 5].

W odległym czasie po operacji interakcja tych czynników może wywołać pogorszenie możliwości u sprawnych poznawczo pacjentów lub pogłębić istniejące deficyty. Dyskutowane są specyfika i zakres objawów neuropsychiatrycznych u pacjentów po CABG.





Najczęściej mają one charakter niespecyficzny, uogólniony, obejmujący zaburzenia uwagi, pamięci, uczenia się, szybkości psychomotorycznej, myślenia abstrakcyjnego, rzadziej wiążą się z ogniskową patologią mózgu czy TIA. Objawy neuropsychologiczne cechuje tendencja do stopniowego ich wycofywania [4, 5], utrwalania [11] lub poprawy wyników w stosunku do badania przedoperacyjnego [5]. Zróżnicowanie rezultatów badań ma związek ze stosowaniem różnych technik oceny neuropsychologicznej [12], różnymi odstępami czasowymi między pomiarami, czynnikami natury psychologicznej (stan emocjonalny), okołooperacyjnymi (ból, zmęczenie, niedostatek snu, działanie wcześniej zażytych leków) [10, 13] oraz ich interakcjami [4, 5].

Materiał W badaniach analizowano wybrane aspekty funkcjonowania poznawczego pacjentów leczonych z użyciem CABG, tj. bezpośrednią pamięć wzrokową, myślenie Funkcjonowanie poznawcze osób z chorobą niedokrwienną serca leczonych kardiochirurgicznie 759 abstrakcyjne, płynność słowną, subiektywną ocenę funkcjonowania własnej pamięci.

Celem było porównanie poziomu realizacji zadań poznawczych z fazy przedzabiegowej i z wczesnej fazy po zabiegu (7–8 doba) oraz określenie wpływu wybranych zmiennych klinicznych i osobniczych na funkcjonowanie poznawcze chorych.

Badania zostały przeprowadzone w Klinice Kardiochirurgii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. W badaniach wzięło udział 18 osób (9 kobiet oraz 9 mężczyzn) z 25 wstępnie zakwalifikowanych do zabiegu kardiochirurgicznego wszczepiania pomostów aortalno-wieńcowych przy użyciu krążenia pozaustrojowego. Wszyscy wyrazili zgodę na uczestniczenie w badaniach. W II etapie 7 osób rezygnowało z wykonania niektórych zadań, stąd ostatecznie analizie poddano wyniki 18 pacjentów. Wiek chorych mieścił się w przedziale 55–81 lat (M = 66,44, SD = 6,45), 10 osób (56%) miało wykształcenie podstawowe lub zawodowe, 8 osób (44%) średnie i wyższe.

Grupa chorych była znacząco zróżnicowana pod względem czasu trwania krążenia pozaustrojowego oraz czasu klemowania aorty (przedział 43–244 minut; M = 107,0, SD = 45,49). Czas klemy zawarł się w przedziale 26–168 minut (M = 64,94, SD = 34,14). Poza chorobą wieńcową większość pacjentów miała zdiagnozowane także inne dolegliwości somatyczne: 6 osób przeszło uprzednio zabieg przezskórnej angioplastyki tętnic wieńcowych (PCI), u 2 chorych pojawiły się powikłania okołooperacyjne.

W EuroScore (Europejskiej Skali Ryzyka Zgonu) 60% uzyskało 3 i więcej punktów (grupa średniego/wysokiego ryzyka), 40% – poniżej 3 pkt (niskiego ryzyka). Dane o stanie somatycznym badanych zawiera tabela 1.

Tabela 1. Charakterystyka stanu somatycznego pacjentów uczestniczących w badaniach (N = 18)

–  –  –

Wszyscy pacjenci byli objęci dwukrotnymi, indywidualnymi badaniami psychologicznymi: pierwsze odbyło się w przeddzień zaplanowanej operacji, zaś drugie w 7 lub 8 dobie po zabiegu. Uwzględniając stan psychosomatyczny chorych, dobrano krótkie zadania.

Metody

Do oceny neuropsychologicznej chorych wykorzystano:

Test Pamięci Wzrokowej Bentona. Zadaniem badanego jest jak najdokładniejsze odtworzenie (kopiowanie lub z pamięci) pokazywanych kolejno figur geometrycznych.

Wyniki są miarą zdolności wzrokowo-konstrukcyjnych oraz uwagi [14]. W omawianych badaniach wykorzystano zmodyfikowaną wersję testu, wymagając od badanego rozpoznania prezentowanego wcześniej wzoru. Przez 10 sekund (według metody A) pokazywano kolejno każdy z 10 wzorów z wersji C. Następnie badany miał za zadanie wybrać (rozpoznać) wcześniej widziany wzór z trzech innych (gdzie dwa pozostałe pochodziły z równoległych wersji testu, czyli D i E). Za poprawne rozpoznanie każdego wzoru przyznawano 1 punkt, za błędne 0 punktów.

Podtest Podobieństwa wchodzący w skład Skali Inteligencji D. Wechslera – WAIS

-R (PL). Składa się on z 14 zadań: należy podać istotną cechę wspólną dla obydwu pojęć lub pojęcie nadrzędne o adekwatnym poziomie ogólności. Podtest ocenia myślenie abstrakcyjne, identyfikację przedmiotów i pojęć, zdolność do klasyfikacji. Informuje także pośrednio o sprawności językowej oraz inteligencji ogólnej [15]. Badany za każde zadanie może otrzymać 0, 1 lub 2 punkty, w sumie od 0 do 28 punktów surowych, które następnie mogą zostać zamienione na wyniki przeliczone [16].

Fluencja (płynność) słowna (K, F, Zwierzęta, Supermarket). Zadania te mierzą zdolność podawania pojęć zgodnie z określonym kryterium semantycznym (kategoria) i brzmieniowym (litera). Oceniają zasoby pamięci semantycznej i operacyjnej oraz funkcje wykonawcze rozumiane jako zdolność planowania i stosowania różnych strategii przypominania słów [17, 18]. Zadaniem uczestników było podanie jak najwięcej słów z kategorii fonetycznej (K, F) lub semantycznej (Zwierzęta, Supermarket). Każde zadanie trwało minutę [18]. Uwzględniono liczbę poprawnie wygenerowanych słów.

Nie opracowano polskich norm dla wykonania różnych zadań płynności, jednak dane wskazują, iż osoby w wieku przeciętnie 53,4 roku wymieniają blisko 20 egzemplarzy zwierząt, zaś w wieku 66 lat podają średnio 18,3 nazw zwierząt, 15,7 słów na literę K oraz 12,6 na literę F [19].

Kwestionariusz Oceny Efektywności Własnej Pamięci (KEP) – A. R. Giovagnoli i wsp. (1997) [wersja eksperymentalna, tłumaczenie własne]. Jest to metoda samoopisowa, zawierająca 28 pytań dotyczących różnych aspektów samowiedzy, tj. subiektywnej oceny własnej koncentracji i orientacji, wiedzy przedchorobowej o własnej pamięci, pamięci epizodycznej i prospektywnej, reakcji na trudności pamięciowe, używania mnemotechnik, świadomości deficytów pamięci. Ustosunkowując się do pytań badany ma do wyboru pięć odpowiednio punktowanych kategorii odpowiedzi, gdzie „nigdy” to 5 punktów, „zawsze” – 1 punkt. Przedział wyników obejmuje 28 punktów (subiektywne poczucie pogorszenia możliwości pamięciowych) do 140 (zadowolenie z własnych Funkcjonowanie poznawcze osób z chorobą niedokrwienną serca leczonych kardiochirurgicznie 761 możliwości mnestycznych, związane z nieobecnością i/lub niezauważaniem własnych deficytów z zakresu pamięci). Ze względu na właściwości psychometryczne (rzetelność oryginalnej metody wynosi 0,87) KEP jest używany w praktyce klinicznej do oceny poziomu samoświadomości, wglądu we własne funkcjonowanie; nie przeprowadzono polskiej adaptacji [20].

Podstawą analizy ilościowej było porównanie wyników uzyskanych w I (przedoperacyjnym) i II (pooperacyjnym) pomiarze. Uwzględniono wpływ zmiennych socjodemograficznych (tj. wiek, płeć, poziom wykształcenia) oraz klinicznych (czas krążenia pozaustrojowego, czas klemowania aorty, brak lub obecność obciążeń w postaci przebytego wcześniej zawału serca, niewydolności krążenia, cukrzycy).

Wykorzystano program SPSS 17.0 for Windows. Do porównań danych zależnych o rozkładzie normalnym zastosowano parametryczny test istotności różnic t-Studenta, dla zmiennych o rozkładzie odbiegającym od normalnego – nieparametryczny test kolejności par Wilcoxona, dla danych niezależnych – test U Manna-Whitneya, dla analiz korelacyjnych – współczynnik korelacji р Spearmana [21].

Wyniki

Niskie średnie wyników surowych uzyskane w podteście WAIS Podobieństwa w pomiarze przedoperacyjnym sugerują znaczące trudności badanych w zakresie myślenia abstrakcyjnego. Rezultaty te cechuje również znaczne zróżnicowanie. Prawie maksymalne wyniki uczestnicy otrzymali w teście rozpoznawania bodźców geometrycznych (Test Pamięci Wzrokowej Bentona). Liczba słów przywołanych w zadaniach płynności jest niższa od średnich wyników osób dorosłych nie leczonych neurologicznie, psychiatrycznie czy somatycznie, cytowanych w polskim piśmiennictwie. Wyniki KEP sugerują, że badani własną pamięć oceniają pozytywnie (por. tabela 2).

Tabela 2. Średnie, odchylenia standardowe oraz istotność różnic między wynikami w testach:

przed i po zabiegu kardiochirurgicznym

–  –  –

* p 0,05; ** p ≤ 0,01; T – wartość dla testu t-Studenta; Z – wartość Z dla testu Wilcoxona;

M – średnia arytmetyczna; SD – odchylenie standardowe; 1 – wartość dodatnia wskazuje na poprawę wyników, ujemna – na ich obniżenie po zabiegu 762 Janusz Stążka i wsp.



Pages:   || 2 | 3 |


Similar works:

«Diplomarbeit Titel der Arbeit Psychologische Effekte pränatalen Geschlechtshormontransfers: Systematischer Review, Meta-Analyse und Methodenkritik des Pärchenzwillingsdesign. Verfasserin Manuela Amon Angestrebter akademischer Grad Magistra der Naturwissenschaften (Mag. rer. nat.) Unterhameten, im Mai 2013 Studienkennzahl: 298 Studienrichtung: Psychologie Betreuer: Assoz. Prof. DDDr. Martin Voracek Danksagung Zunächst möchte ich mich bei meinem Betreuer Assoz. Prof. DDDr. Martin Voracek für...»

«WeD Working Paper 33 “YOU ARE NOT GOING THERE TO AMUSE YOURSELF,” BARRIERS TO ACHIEVING WELLBEING THROUGH INTERNATIONAL MIGRATION: THE CASE OF PERUVIAN MIGRANTS IN LONDON AND MADRID Copyright © Katie Wright-Revolledo August 2007 WeD Wellbeing in Developing Countries ESRC Research Group WeD is a multidisciplinary research group funded by the ESRC, dedicated to the study of poverty, inequality and the quality of life in poor countries. The research group is based at the University of Bath...»

«A CADEMY HONORS. AACAP Catcher in the Rye Award for Advocacy to an Individual...........1 AACAP Catcher in the Rye Award for Advocacy to an AACAP Component...2 AACAP Catcher in the Rye Award for Advocacy to a Regional Council.......3 AACAP Teaching Scholars........................................4 AACAP Simon Wile Leadership in Consultation Award, Supported by the Child Psychiatry Service at Massachusetts General Hospital.........»

«Vladan Cetkovic A technokrácia — ideológia és mozgalom A történelem és a mai társadalmi mozgások egyaránt igazolják azt a materialista tételt, amely szerint a gazdasági struktúra mindig kölcsönös összefüggésben áll a társadalmi fölépítmény és tudat számos formájával és intézményével. Noha Marxnak és Engelsnek ezt a tudományos megállapítását kortársaiktól kezdve egészen máig igen sokan elvitatták és különféleképpen tolmácsolták, a tétel...»

«SHAKESPEARE OF WILLIAM RECEPTION THE CREATIVE IN THE NETHERLANDS: VAN SCHENDEL THE CASE OF ARTHUR by STEINMETZ-ARDASEER YVONNE A thesis submitted to the Faculty of Arts of The University of Birmingham for the degree of MASTER OF LITERATURE Department of English Faculty of Arts The University of Birmingham September 1998 University of Birmingham Research Archive e-theses repository This unpublished thesis/dissertation is copyright of the author and/or third parties. The intellectual property...»

«          Inauguraldissertation zur Erlangung des akademischen Doktorgrades (Dr. phil.) im Fach Psychologie an der Fakultät für Verhaltensund Empirische Kulturwissenschaften der Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg Titel der publikationsbasierten Dissertation Cultural correlates of depression among Turkish immigrant and German women: Implications for psychotherapeutic practice with Turkish immigrants vorgelegt von Nazlı Balkır Jahr der Einreichung Dekan: Prof. Dr. Klaus Fiedler...»

«Borislav Martin KORUNK TUDOMÁNYOS KUTATÁSAI ÉS KUTATÓI A KORSZERŰ K U T A T Á S O K DEZINTEGRÁCIOS FOLYAMATAI Az enciklopedisták-tudósóriások uralma egyszer s mindenkorra lejárt. Eltűnt a „philosophi naturális iskola. Nincsenek ma olyan fők, amelyek agyukba sűríthetnék a matematika, a természettudo­ mányok és a filozófia csúcseredményeit. Az enciklopédisták alkonya nem borított homályt műveikre, tudományos ismereteik értékeire, ezek az emberi társadalom...»

«THE PREVENTION OF DEFORMITY IN THE SEVERELY PARALYSED HAND By D. J. E. CHESHIRE, M.B., B. S., D.Phys.Med. and GLENYS ROWE, Dip.Occ.Ther.* Spinal Injuries Centre, Austin Hospital, Heidelberg, Victoria, Australia THE human hand represents the highest attainment in bio-mechanical sophistica­ tion, but it is much more than an organ of grasp and manipulation; it is also an organ of self-expression, an extension of speech and of personality. Furthermore, the hand is usually exposed to the sight of...»

«Origins of Meaning: Must We ‘Go Gricean’? Dorit Bar-On Abstract The task of explaining language evolution is often presented by leading theorists in explicitly Gricean terms. After a critical evaluation, I present an alternative, non-Gricean conceptualization of the task. I argue that, while it may be true that nonhuman animals, in contrast to language users, lack the ‘motive to share information’ understood á la Grice, nonhuman animals nevertheless do express states of mind through...»

«Motivation of young people for studying SET. The gender perspective Felizitas Sagebiel, University of Wuppertal, Wuppertal Sagebiel@uni-wuppertal.de Co-authors: Dahmen, Jennifer, Davidsson, Bodil, Godfroy -Genin, Anne-Sophie, Rommes, Els, Thaler, Anita, Urbancíková, Natasa Abstract The paper will report about the idea, aim and concept of the European Commission project MOTIVATION starting 2008 and lasting two years. This coordination action will compile an exchange between the partner...»

«Die Stimme in der Popmusik Experiment zur emotionalen Empfindung und ästhetischen Einordnung der wahrgenommenen Stimmqualität Diplomarbeit zur Erlangung des akademischen Grades eines Magisters der Philosophie an der Geisteswissenschaftlichen Fakultät der Karl-Franzens-Universität Graz vorgelegt von Ludwig WAGNER am Institut für Musikwissenschaft Begutachter: Univ.-Prof. Dr. Werner Jauk Graz, 2007 Inhaltsverzeichnis Einleitung Grundlagen Begriffsdefinitionen der Popmusik und Geschichte des...»

«Psychological momentum in handball Karin Moesch DOCTORAL DISSERTATION by due permission of the Faculty of Social Sciences, Lund University, Sweden. To be defended on 30 April 2015, at 1.15 pm at Kulturens auditorium. Faculty opponent Professor Filip Boen University of Leuven Organization Document name LUND UNIVERSITY Doctoral dissertation Department of Psychology Date of issue P.O. Box 213 SE – 22100 Lund 30 April 2015 Author: Karin Moesch Title and subtitle: Psychological momentum in...»





 
<<  HOME   |    CONTACTS
2016 www.abstract.xlibx.info - Free e-library - Abstract, dissertation, book

Materials of this site are available for review, all rights belong to their respective owners.
If you do not agree with the fact that your material is placed on this site, please, email us, we will within 1-2 business days delete him.